Passie voor het lijden
De Hundert Betrachtungen und Begehrungen van Henricus Suso en de oudste drie bewerkingen uit de Nederlanden
by J. van Aelst
In de Late Middeleeuwen was het lijden van Jezus een ‘hot item’: religieuzen mediteerden er dagelijks over. De vele passieteksten die bij deze meditatie gebruikt werden, zijn in schier ontelbare afschriften bewaard gebleven. De Honderd artikelen van de passie van de Duitse dominicaan Henricus Suso is een van de meest wijdverbreide teksten geweest: uit de Nederlanden zijn tenminste twaalf bewerkingen en vertalingen bekend, die samen in ruim tweehonderdnegentig handschriften overgeleverd zijn. In deze studie staan de oorspronkelijke Duitse meditatietekst en de drie oudste bewerkingen uit de Nederlanden centraal. De meditatieoefening, rond 1320 ontstaan in Zuid-Duitsland, werd al voor het midden van de veertiende eeuw gebruikt en bewerkt in het Brabantse klooster Groenendaal. De volkstalige bewerking die hier ontstond, werd op haar beurt weer voor 1372 in het Latijn vertaald door de Groenendaalse kanunnik Willem Jordaens. Deze Latijnse vertaling is over grote delen van Europa verspreid geraakt. Voor het einde van de veertiende eeuw werd Jordaens’ vertaling in de Noordelijke Nederlanden vertaald in de kringen van de Moderne Devotie. De meditatietekst van de Honderd artikelen heeft in de vier genoemde veertiende-eeuwse tekstversies een behoorlijke ontwikkeling doorgemaakt: zowel de inhoud als de structuur van de tekst is gaandeweg ingrijpend veranderd. Deze tekstontwikkeling hangt samen met de manier waarop de tekst in verschillende milieus gebruikt werd. Factoren die de tekstontwikkeling bepalen, zijn vooral het opleidingsniveau van de tekstgebruikers en de manier waarop zij mediteren. Om de tekstontwikkeling te kunnen begrijpen, wordt elke tekstversie bestudeerd tegen de achtergrond van de historische context waarin zij gemaakt is. Hierdoor wordt duidelijk hoe de tekst in de meditatiepraktijk functioneerde. Door deze studie is een begin gemaakt met de verkenning van het zeer uitgestrekte en vooralsnog onoverzichtelijke terrein van de laat-middeleeuwse passieliteratuur.
- By (author) J van Aelst
Other Titles in this Series
Bedudinghe op Cantica Canticorum. Vertaling en bewerking van Glossa Tripartita super Cantica
I. Teksthistorische studies
Volume 34
Bedudinghe op Cantica Canticorum. Vertaling en bewerking van Glossa Tripartita super Cantica
II. Kritische editie
Volume 35
Repertorium of Middle Dutch Sermons preserved in Manuscripts from before 1550 / Repertorium van Middelnederlandse preken in handschriften tot en met 1550 Dl. 1
Antwerpen-Brussel. Dl. 2: Den Haag-Leiden. Dl. 3: Appendices - Indices
Volume 29
‘Komt pelgrims, komt hier’
Devotioneel drukwerk voor bedevaartplaatsen in Vlaanderen en Brabant (1500-1850)
Volume 45
De letter levend maken
Opstellen aangeboden aan Guido de Baere bij zijn zeventigste verjaardag
Volume 39
Verhalende verzamelingen
'Flos unde Blankeflos' en de overlevering van de Middelnederduitse narratieve literatuur
Volume 46
Repertorium of Middle Dutch Sermons Preserved in Manuscripts from before 1550 / Repertorium van Middelnederlandse preken in handschriften tot en met 1550 (IV-VII)
IV. Aerdenhout - Darmstadt. V. Den Bosch - Leeuwarden. VI. Leiden - Zwolle. VII. Verantwoording en indices
Volume 29
Repertorium of Middle Dutch Sermons preserved in manuscripts from before 1550 / Repertorium van Middelnederlandse preken in handschriften tot en met 1550 (I-VII)
I. Antwerpen-Brussel. II. Den Haag - Leiden. III. Appendices - indices. IV. Aerdenhout - Darmstadt. V. Den Bosch - Leeuwarden. VI. Leiden - Zwolle. VII. Verantwoording en indices
Volume 29
Lering en stichting op klein formaat. Middelnederlandse rijmteksten in eenkolomsboekjes van perkament
Deel I: Onderzoek. Deel II: Handschriften
Volume 31
Similar Books
‘For You I Study, For You I Work, For You I Live, For You I Am Ready To Even Give My Life’
Essays in Honour of Francis (Frank) J Moloney, SDB
Innovation and Medieval Communities
The Circulation of Ideas and Practices in and out of the Town (1200-1500)
Volume 63
Liturgia semper reformanda
Adaptations and accommodations in the liturgy in light of canon 838 of the Code of Canon Law
Volume 6
Medieval Yeghegis, Armenia
History, Archaeology, Society. Local Multiplicities and Global Connections of a Rural Centre on the Silk Road(s)
Power and Women in Southeast and Central Europe in Late Medieval and Early Modern Period (1300-1600)
Volume 10
The Therapeutae as the Best Paradigm for the Contemplative Life
A Contextual Reading of Philo of Alexandria's De Vita Contemplativa
